Mensen op de Eerste Plaats

Joop de Koeijer

Samenvatting van de toespraak gehouden aan de vooravond van de G20 in Londen. Joop de Koeijer was daar op uitnodiging van Friends of the Earth Engeland. Ruim 150 organisaties, van kerken tot vakbonden, waren daar verenigd onder het motto ‘Put People First: for jobs, justice and climate’.

Joop de Koeijer is bestuurslid van de Nederlandse Akkerbouw Vakbond (NAV) en onderhoudt de internationale betrekkingen. Toen de boerenbeweging KMP op de Filippijnen een protest hield tegen de politiek van globalisering ontvingen zij een steunbetuiging van de NAV. De NAV en KMP zijn beide aangesloten bij Via Campesina.

Goed, dat u ons uitgenodigd hebt. Boeren(families) horen namelijk tot de eerst getroffenen bij klimaatveranderingen. En we kunnen een rol spelen bij het oplossen van het probleem.

Ik aarzelde om te komen want u verwacht wellicht iemand uit het Zuiden en die zou met meer recht over de bedreigingen door de klimaatverandering kunnen spreken. Ik ben akkerbouwer in Zuidwest Nederland, in een polder onder zeeniveau. Een paar jaar voor mijn geboorte werd die streek getroffen door een watersnoodramp: 2000 slachtoffers en ontelbare trauma’s. M’n oma wilde 40 jaar later niet naar een herdenkingstentoonstelling in ons stadje. Op de vraag waarom, antwoordde ze uiteindelijk: ‘Ik wil niet herinnerd worden aan het schreeuwen van verdrinkende mensen in de nacht.’

Nyeleni, in Mali, ontving twee jaar geleden het Internationaal Forum voor Voedselsoevereiniteit. Onze voorzitter was er ook. Ze was, om het zacht uit te drukken ‘onder de indruk’ van de hardheid van het bestaan, het stof, de hitte en ook nog een gebrek aan water de eerste tijd.

De angsten van mensen in delta’s, het zware bestaan in droogtegevoelige gebieden: we weten er zelf weinig van, maar een beschaafde samenleving moet er wel wat aan doen! En ja, wij kunnen bijdragen aan de oplossing. Maar dan moeten er wel verkeerde beslissingen uit het verleden worden gerepareerd. Deregulering in de landbouw hield in, dat landen goedkope, gesubsidieerde importen van basisvoedsel moesten toelaten. Lokale maïsproductie in Mexico, rijstteelt in de Filippijnen en peulvruchtenteelt in Europa waren de slachtoffers. Tegelijk riepen de Wereldbank en de agro-industrie in koor: ‘Op de wereldmarkt liggen jullie kansen’. Maar in de landbouw weten we, dat, als iedereen hetzelfde gaat doen, overproductie en beroerde prijzen het onvermijdelijke gevolg zijn.

En dit is dus het beeld van de landbouw aan het eind van het neoliberale tijdperk: tientallen miljoenen tonnen voedsel worden van continent naar continent versleept. En aan de omgeving aangepaste landbouwsystemen zijn vernietigd. Het antwoord hierop is voedselsoevereiniteit: het recht van volken om zich tegen goedkope voedselimporten te beschermen zonder de ontwikkeling van de landbouw elders te schaden. Dan ontstaat ruimte voor wat wij willen en kunnen: goed en gezond voedsel produceren voor mensen in plaats van grondstoffen voor de agro-industrie: people first!

Bron: www.nav.nl